O Sputnik 1 εκτοξεύτηκε από τη Σοβιετική Ένωση στις 4 Οκωβρίου
Ο Sputnik 1 εκτοξεύτηκε από τη Σοβιετική Ένωση στις 4 Οκτωβρίου 1957 και έγινε ο πρώτος τεχνητός δορυφόρος που τέθηκε σε τροχιά γύρω από τη Γη. Ήταν μια μεταλλική σφαίρα διαμέτρου περίπου 58 εκατοστών, με τέσσερις κεραίες και έναν απλό ραδιοπομπό που εξέπεμπε το χαρακτηριστικό σήμα του.
Η τεχνική του πολυπλοκότητα ήταν περιορισμένη σε σχέση με όσα ακολούθησαν. Το αποτύπωμά του, όμως, υπήρξε τεράστιο. Για πρώτη φορά ένα ανθρώπινο κατασκεύασμα βρισκόταν σε τροχιά και μπορούσε να ανιχνευθεί από τη Γη. Το γεγονός μετέφερε την ιδέα του διαστήματος από τη θεωρία και την επιστημονική φαντασία στην καθημερινή πραγματικότητα.
Ο Sputnik αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την έναρξη της Διαστημικής Εποχής και επιτάχυνε τον ανταγωνισμό Ηνωμένων Πολιτειών και Σοβιετικής Ένωσης στην εξερεύνηση του διαστήματος. Η αντίδραση στις ΗΠΑ οδήγησε σε αυξημένη χρηματοδότηση της επιστήμης και της αεροδιαστημικής έρευνας, σε αλλαγές στην επιστημονική εκπαίδευση και, το 1958, στη δημιουργία της NASA.
Το αποτύπωμά του ξεπέρασε τον ανταγωνισμό των δύο υπερδυνάμεων. Η επιτυχία του άνοιξε τον δρόμο για μια αλυσίδα τεχνολογικών εξελίξεων: δορυφορικές επικοινωνίες, μετεωρολογική παρατήρηση, πλοήγηση, τηλεπισκόπηση και, τελικά, ένα περιβάλλον όπου η Γη άρχισε να περιβάλλεται από χιλιάδες δορυφόρους.
Ο Sputnik παρέμεινε σε τροχιά μόλις λίγους μήνες. Η παρουσία του στον ουρανό ήταν σύντομη· το αποτύπωμά του στην τεχνολογία, στην επιστήμη και στην αντίληψη του ανθρώπου για τη Γη υπήρξε πολύ μεγαλύτερο.